Franciszek Bieda, człowiek który wskutek pomyłki sądowej umarł dwa razy.
Dwa akty zgonu Franciszka Biedy
Franciszek Bieda miał dwa akty zgonu. Pierwszy wystawiono wkrótce po wojnie i przekazano jego żonie Zofii w 1949r. z datą śmierci oznaczoną na rok 1946. Wówczas przebywał on w Barlinku i nie miał pojęcia o prowadzonych poszukiwaniach.
W życiorysie przekazanym do Zarządu Miasta w Barlinku 1945r. informował, że jest żonaty i ma córkę. Przez wszystkie lata, które spędził w Barlinku, mieszkał sam i rodziny nie ściągnął.
Nie znalazłam dokumentów wskazujących na poszukiwania przez Franciszka Biedę żony i dziecka poprzez Czerwony Krzyż. Dlaczego nie wrócił do Gdyni, by tam na miejscu prowadzić poszukiwania.
O tym, że Franciszek Bieda został uznany za zmarłego dowiedziałam się od jego pasierba Godysława Silskiego z Poznania w trakcie mojej wizyty u niego w 2017r. Wówczas zaczęłam głębiej szukać w wykazach Czerwonego Krzyża i w archiwach państwowych.
Poszukiwania Franciszka Biedy przez jego żonę Zofię
Przeszukiwanie indeksów archiwów państwowych pozwoliło na ustalenie, że w Archiwum Państwowym w Gdyni znajduje się jednostka archiwalna poświęcona Franciszkowi Biedzie. Udostępnienie jej wymagało pozyskania pełnomocnictwa członka rodziny Franciszka Biedy. Wraz z kopią aktu ślubu z Ireną Solską i kopią dowodu Godysława Silskiego pozwoliło ono na pozyskanie skanów dokumentów archiwalnych na temat pierwszego Burmistrza Barlinka. Ich treść zaskoczyła całkowicie nas wszystkich.
Z nadesłanych materiałów archiwalnych w Gdyni wynika, że w dniu 30.11.1948r. Zofia Helena Biedowa z d. Znamirowska, zamieszkała w Braniewie, woj. olsztyńskie, skierowała do Sądu Grodzkiego w Gdyni wniosek o uznanie za zmarłego Jej męża Franciszka Biedy, ur. 13.01.1908r. w Zakościele pow. Mościska, urzędnika celnego, zamieszkałego w 1939r. w Gdyni przy ul. Zakopiańskiej 1.
W uzasadnieniu wniosku Zofia Biedowa pisała:
„Od listopada 1944r. do chwili obecnej nie otrzymałam już od męża absolutnie żadnej wiadomości, jak również poszukiwania moje przez Czerwony Krzyż pozostały bez rezultatu.
Nadmieniam jeszcze, że nie posiadam żadnych dowodów, ani świadków stwierdzających ewentualną śmierć męża. Jestem jednak przekonana, że gdyby pozostał przy życiu, to jednak przez okres blisko 4-letni, starał by się dowiedzieć o losie moim i dziecka.” [APG O/G, 150/0/-/1205 s.1-21].
Wyrok Sądu Grodzkiego w Gdyni w sprawie Franciszka Biedy
Po przeprowadzonych ogólnopolskich poszukiwaniach Postanowieniem z dnia 14.10.1949r., sygn. akt 4 Zg. 360/48, Sąd Grodzki w Gdyni uznał Franciszka Jana Biedę za zmarłego i oznaczył chwilę Jego śmierci na dzień 9 maja 1946r. godz. 24.00. W 1951 r.
Jak wynika z akt Zofia Biedowa wyszła ponownie za mąż. W 1951 r. zwróciła się bowiem do Sądu Grodzkiego w Gdyni o wydanie odpisu postanowienia o uznanie za zmarłego Jej Męża w celu zawarcia ponownego małżeństwa.
Dlaczego Franciszek Bieda nie szukał swojej rodziny?
Szukanie odpowiedzi na pytanie, jak to się stało, że przez tyle lat Franciszek Bieda nie skontaktował się ze swoją żoną i dzieckiem nie przyniosło żadnych rezultatów.
Dlaczego nie odezwał się na wezwanie do zgłoszenia się do sądu, które publikowano w wielu czołowych dziennikach w Polsce.
Te pytania pozostają bez odpowiedzi. Wiadomo jedynie, że Franciszek Bieda żył w depresji i cierpiał na chorobę alkoholową.
Franciszek Bieda – zdumiewający zapis w bazie STRATY
Poszukiwania informacji w bazie osób prześladowanych przez III Rzeszę dały zdumiewający wynik. Według tego rejestru Franciszek Bieda nie wrócił z obozu i został uznany za zmarłego. Ten zapis jest aktualnie w tym zbiorze danych. Patrz: https://straty.pl/szukaj-osoby.php
Drugi akt zgonu Franciszka Biedy
Zmarł w dniu 28.12.1984r., przeżywszy 77 lat. Ostatnie 3–4 lata swego życia bardzo ciężko chorował na gruźlicę, miał usunięte trzy żebra i część płuc. [Silski, 2017]. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Poznaniu – Junikowie. Drugi akt zgonu na jego nazwisko został wystawiony 38 lat po pierwszym.
Jego druga żona, Irena Bogumiła Silska-Bieda zmarła w miejscowości Mirosławiec 03.12.2011r., przeżywszy 96 lat. Została pochowana w Poznaniu na cmentarzu komunalnym Junikowo. [Silski, 2017].
Pozostaje otwarte pytanie, jak to możliwe, by Sąd uznał za zmarłego osobę żyjąca zaledwie kilkaset kilometrów od miejsca postępowania sądowego. Tym bardziej że chodziło o osobę znajdującą się w rejestrach pracowników administracji państwowej.
Bibliografia:
- APG O/G, 150/0/-1205 s.1-21,
- E. Dzierbunowicz, S. Rewers, G. Przybylski, 2019,
- G. Silski, 2017. Materiały prywatne,
- Muzeum Regionalne w Barlinku,
- www.straty.pl.