Siedziba Zarządu Miasta w Barlinku po II wojnie światowej nie znajdowała się w gmachu obecnego Ratusza, który wyróżnia się czerwoną elewacją nawiązującą do dawnych budynków z czerwonej cegły, stanowiących charakterystyczny element przedwojennej zabudowy miasta. Dziś trudno sobie wyobrazić, że przez pierwsze lata po wojnie miejskie władze urzędowały w zupełnie innym miejscu.
Pierwsza siedziba Zarządu Miasta w Barlinku
Pierwszy polski Zarząd Miasta znalazł swoją siedzibę przy ul. Lipowej 1, niedaleko Wojskowej Komendantury Radzieckiej mieszczącej się przy ul. 1 Maja 11. Lokalizacja ta jest zrozumiała, gdyż do czasu utworzenia na Pomorzu Zachodnim polskich władz administracyjnych urząd wykonywał polecenia Komendanta Wojennego, kpt. Zajkina. To on powołał polski zarząd miasta spośród polskich obywateli pomagających komendanturze w kontaktach z niemieckimi mieszkańcami Berlinchen. W ten sposób Franciszek Bieda został pierwszym Burmistrzem a Zygmunt Bauman- pierwszym wiceburmistrzem Miasta Barlinka po II wojnie światowej.
Po przybyciu Pełnomocnika Rządu RP na Obwód Myślibórz to właśnie tam tworzyły się zręby polskiej administracji Barlinka. Organizowano pracę urzędu, obsadzano kolejne stanowiska i zajmowano się sprawami mieszkańców miasta, które po wojnie znalazło się w nowych granicach państwowych.
Na przeniesienie siedziby do budynku przy rynku trzeba było poczekać ponad dwa lata. Dopiero pod koniec lipca 1947 roku Zarząd Miasta przeniósł się do budynku przy ówczesnej ul. Stalina 26, obecnie ul. Niepodległości 20. Był to ten sam budynek, który dziś kojarzymy z siedzibą władz Barlinka.
Dlaczego zdecydowano się na przeniesienie urzędu właśnie tam? Zachowane dokumenty nie dają na to jednoznacznej odpowiedzi. Możemy natomiast prześledzić samą drogę, jaką przebyła siedziba władz miasta, oraz poznać ludzi, którzy w pierwszych latach powojennego Barlinka tworzyli jego polską administrację.
W połowie 1947 roku nastąpiła również zmiana nazwy miasta z Berlinchen na Barlinek.
Nowa siedziba Urzędu Miasta Barlinka – decyzja i realizacja
Prace przygotowawcze do przeprowadzki, w tym remont wnętrz budynku, rozpoczął już Franciszek Piotrowski w 1946 roku. Dokumentów wskazujących na osobę względnie gremium decyzyjne w sprawie przeprowadzki nie znalazłam podczas kwerendy. Przed jego odwołaniem z funkcji burmistrza finalizował prace związane z przenosinami urzędu do nowej lokalizacji. Już w maju 1947 roku defilada 1-majowa odbyła się przed budynkiem przyszłego ratusza.
Realizacją akcji przeprowadzkowej kierował Antoni Bielawski, wybrany na stanowisko burmistrza Barlinka przez Miejską Radę Narodową w Barlinku 9 czerwca 1947 roku, z rekomendacji Starostwa Powiatowego w Myśliborzu. Miał wówczas 66 lat.
Pochodził z Rymanowa, powiat sanocki. Posiadał wykształcenie wyższe pedagogiczne oraz dziesięcioletnie doświadczenie w pracy jako inspektor samorządowy administracji.
Był członkiem pierwszej Powiatowej Rady Narodowej w Myśliborzu. Pracował w PPTiMR w Myśliborzu. W Barlinku zamieszkał przy ul. Sienkiewicza.
Funkcję wiceburmistrza w ty okresie sprawował Brunon Bartkowski, lat 42, z zawodu budowlaniec.
Obowiązki sekretarza Zarządu Miasta w okresie lipiec–sierpień 1947 roku pełnił świeżo zatrudniony w urzędzie Jan Rogowski, mający 22 lata. Z dniem 1 września 1947 roku funkcję sekretarza Zarządu Miasta powierzono Bolesławowi Tuchmacher, lat 55, posiadającemu dwudziestoletnie doświadczenie w pracy samorządowej.
Od 7 września 1947 roku pracę w Urzędzie Miasta podjął również Czesław Urbański, który objął stanowisko rachmistrza w miejsce aresztowanego Waleriana Konarkowskiego.
Nowa siedziba Urzędu Miasta – wykaz zatrudnionych w 1947 roku
W stosunku do 15 osób, które zatrudniono w dniu 15.03.1945 roku w budynku przy ul. Lipowej, liczba pracowników administracji znacząco wzrosła. Poniżej stan zatrudnienia w Urzędzie Miasta w 1947 roku.
- Anna Zawada – Referat Urzędu Stanu Cywilnego,
- Henryk Gabryel – Referat Aprowizacji,
- Władysław Rowiński – Referat Przemysłowy,
- Bolesław Poprawski – Referat Opieki Społecznej,
- Jan Broda – Referat Rolny,
- Antoni Kowalski – Referat Mieszkaniowy,
- Emil Morawiec – Referat Wojskowy,
- Wanda Czernikiewicz – Referat Ewidencji Ludności,
- Walerian Konarkowski – rachmistrz,
- Hanna Kossakowska – buchalterka,
- Władysława Makowska – kasjerka,
- Helena Samborska,
- Maria Fijołek,
- Jan Nowakowski,
- Leokadia Arciszewska,
- Lucjan Wittenberg – kanceliści,
- Maria Pieńkow – zastępca sekretarza,
- Julia Pilikowicz – maszynistka,
- Józef Arciszewski – kierownik Gazowni,
- Czesław Paśnik – kierownik Wodociągów,
- Jan Markowicz – kasztelan,
- Jan Marczewski – ogrodnik miejski,
- Kazimierz Lewandowski – goniec.
Źródło: Archiwum Państwowe w Szczecinie, sygn. 68/11/0/1.1/7.
Łącznie z zarządem w Urzędzie Miasta w Barlinku pracowało juz prawie 30 osób.
Przyczyna przeniesienia siedziby Urzędu Miasta w Barlinku
Jak dotąd nie udało się ustalić, jaka dokładnie przyczyna legła u podstaw decyzji o przeniesieniu siedziby Zarządu Miasta do budynku przy rynku. W dostępnych dokumentach nie znaleziono dotychczas uzasadnienia tej decyzji. Kwestia ta wymaga dalszej kwerendy archiwalnej.
Można jednak przypuszczać, że znaczenie mogły mieć brak warunków lokalowych dla wzrastającej liczby pracowników administracyjnych a także reprezentacyjny charakter budynku obecnego ratusza, jak i jego centralne położenie – w samym centrum miasta, przy rynku.
Ta ostatnia kwestia pozostaje jednak hipotezą i do czasu odnalezienia dokumentu potwierdzającego motywy władz należy ją traktować jako wymagającą dalszego sprawdzenia
Na budynku starej siedziby Zarządu Miasta i Gminy w Barlinku znajduje się tablica pamiątkowa (jej zdjęcie zostało zaprezentowane powyżej) o treści:
„W tym budynku w latach 1945-1946 mieściła się siedziba pierwszego po wyzwoleniu pierwszego Zarządu Miejskiego M. Barlinka początkując trudny okres odbudowy i rozwoju’
W XXV rocznicę wyzwolenia. Barlinek, 31.I.1970r.„
Kto był autorem tej tablicy? W tym okresie funkcję najwyższej władzy administracyjnej w Barlinku pełnił Piotr Mrzygłód, Przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej.
Od czasu wykonania tablicy pamiątkowej upłynęło juz 56 lat. Napis jest bardzo nieczytelny. Czy nie nadszedł czas aby dokonać renowacji napisu lub też tablicy. Obecnie pełni funkcję upamiętniającą lecz na pewno nie ozdobną.