Franciszek Bieda pełnił funkcję Burmistrza Barlinka w wyjątkowo trudnym okresie przejmowania Ziem Zachodnich przez polskie władze.
Okres przedwojenny
Franciszek Bieda, syn Michała Biedy i Anny Dziedzic urodził się w dniu 13.01.1908r. w miejscowości Zakościele, pow. Mościska, woj. Lwów. Po ukończeniu trzech klas gimnazjum podjął pracę w administracji Starostwa Powiatowego w Mościskach. Wkrótce przeniósł się do Lwowa i zatrudnił w Szpitalu Powszechnym jako pracownik umysłowy.
W 1935 r. wyjechał do Gdyni i tam pracował w Urzędzie Celnym. [APS, sygn. 65/317/0/6.3/1812]. Przed wojną ożenił się z Zofią Heleną z d. Znamirowską i miał z nią córkę.
W 1939 r. uczestniczył w obronie wybrzeża jako żołnierz 2 Morskiego Pułku Strzelców w Gdyni- Redłowie. W dniu 18.09.1939 r. dostał się do niewoli i został osadzony w obozie koncentracyjnym Oflag II D w Stargardzie. Pod koniec 1940 roku skierowano go do robot przymusowych w miejscowości Plonzig koło Pyrzyc. Stamtąd w lutym 1945r. przybył do Barlinka. [APG O/G. sygn. 93/150/0/-/1205/].
Franciszek Bieda w Barlinku
W dniu 06.02.1945r. został zatrudniony przez Radziecką Komendanturę Wojenną w Berlinchen jako tłumacz [Silski, 2017]. Zamieszkał przy ulicy Lipowej 10. W dniu 15.03.1945r. został wyznaczony przez Komendanta Wojennego na Burmistrza miasta Barlinka. Nominację te potwierdził Obwodowy Pełnomocnik Rządu w Myśliborzu, Stanisław Schiller.
Z okresu jego pracy w Zarządzie Miasta w Barlinku zachowały się liczne dokumenty archiwalne, w tym Sprawozdanie Burmistrza miasta Berlinka z działalności Zarządu Miejskiego za czas 15.3.45 r. do chwili obecnej, które stanowi bezcenne źródło wiedzy o procesie zasiedlania miasta przez Polaków po II wojnie światowej. [APS, sygn. 65/317/0/6.3/1805].
Po odwołaniu w dniu 15.10.1945r. z funkcji Burmistrza Franciszek Bieda pozostał w Barlinku aż do połowy 1952r., pracując kolejno w Zakładach Drzewnych, w firmie Nowicki sklep Galanteryjny, w Spółdzielni Jedność jako członek Zarządu oraz jako kancelista w Dziale Odbudowy miasta Barlinka.
Poszukiwania dalszych losów Franciszka Biedy
Na tym kończyły się informacje, które można było pozyskać dzięki materiałom archiwalnym i wywiadom z mieszkańcami Barlinka. Rozpoczęłam mozolne poszukiwania w indeksach wyszukiwarek grobów w miejscowościach, które mogły stanowić potencjalny kierunek jego wyjazdu z Barlinka. Strzałem w dziesiątkę okazał się cmentarz w Poznaniu – Junikowie.
W 2017r. pojechałam do Poznania szukać grobu Franciszka Biedy. Nie było to łatwe zadanie. Za pierwszym pobytem na cmentarzu poddałam się, dopiero druga próba zakończyła się sukcesem. Po prostu grób miał nietypowy mały rozmiar i nie posiadał tabliczki imiennej. Na płycie nagrobnej zobaczyłam wyryte litery, po namoczeniu ich na mokro, stwierdziłam że to ostatnie miejsce spoczynku pierwszego Burmistrza Barlinka.
Franciszek Bieda – ostatnie miejsce spoczynku
Byłam wzruszona stojąc nad jego grobem. Tak, wszystko się zgadzało! Znajdujące się na nim znicze i kwiaty oznaczały, że ktoś się grobem opiekował. Zostawiłam znicz z kartką w środku, na której prosiłam o kontakt.
Trochę to trwało. Jeszcze raz odwiedziłam grób, by sprawdzić czy są jakieś zmiany. Dopiero po pewnym czasie otrzymałam telefon. Zgłosił się Godysław Silski, którego ojczymem był Franciszek Bieda.
W 2020r. grób Franciszka Biedy odwiedził Grzegorz Przybylski. Relację opublikował w Barlinek24.
https://barlinek24.pl/aktualnosci-2/12671-wspomnienie-pierwszy-burmistrz-barlinka.html
Informacje pozyskane od Godysława Silskiego, zamieszkałego w Poznaniu pozwoliły na dopowiedzenie dalszej części historii Franciszka Biedy, człowieka który umarł dwa razy.
Bibliografia:
- APS, sygn. 65/317/0/6.3/1805,
- APS, sygn. 65/317/0/6.3/1812,
- APG O/G. sygn. 93/150/0/-/1205/,
- E. Dzierbunowicz, S. Rewers i G. Przybylski, Śladami pionierów Barlinka, 2019,
- E. Dzierbunowicz, zbiory prywatne,
- G. Silski, zbiory prywatne,
- Muzeum Regionalne w Barlinku.